close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • AKTUALNOŚCI

  • 9 listopada 2017

    Pierwsza Polka na Sorbonie, pierwsza kobieta nagrodzona nagrodą Nobla, pierwsza kobieta, która spoczęła w paryskim Panteonie… Maria Skłodowska-Curie, urodzona w Warszawie dokładnie 150 lat temu, pozostaje najwybitniejszą polską badaczką i światową ikoną kobiety-naukowca.

    Maria Salomea Skłodowska urodziła się 7 listopada 1867 roku w Warszawie, znajdującej się wówczas pod zaborem rosyjskim. Nauka zajmowała istotne miejsce w domu Skłodowskich: jej ojciec był nauczycielem matematyki i fizyki, a matka przełożoną pensji dla dziewcząt. Maria i czwórka jej rodzeństwa byli wychowywani w duchu głębokiego patriotyzmu, a Polska zawsze zajmowała niezwykle ważne miejsce w sercu Marii.

     

    Pierwszym nauczycielem Marii był ojciec, naukę w szkole zaczęła jako dziesięciolatka a gimnazjum ukończyła mając zaledwie 15 lat, oczywiście z najwyższą lokatą. Zafascynowana nauką wstąpiła na Uniwersytet Latający. W 1890 roku wyjechała za siostrą, Bronisławą, do Paryża, gdzie wkrótce podjęła studia z matematyki i fizyki na Sorbonie zakończone licencjatem z obu dziedzin. Kontynuowała badania a poszukując większego laboratorium poznała skromnego naukowca, Pierre’a Curie, który co prawda nie dysponował odpowiednim lokum, ale za to został wkrótce mężem Marii i jej najbliższym współpracownikiem.

     

    Maria zainteresowała się badaniami Henriego Becquerela nad zjawiskiem promieniowania minerałów. Do największych dokonań Marie Skłodowskiej-Curie należało rozwinięcie jego teorii promieniotwórczości oraz odkrycie dwóch nieznanych wcześniej pierwiastków – najpierw polonu, nazwanego tak na cześć Polski, a następnie radu. Za badania nad promieniotwórczością została wraz z mężem i Henrim Becquerelem wyróżniona – jako pierwsza kobieta w historii – nagrodą Nobla z fizyki (1903).

     

    Maria bardzo mocno przeżyła niespodziewaną śmierć ukochanego męża – przyjaciela, towarzysza, współpracownika, ojca ich dwóch córek. Oddała się całkowicie pracy: w 1906 roku przejęła po Pierze katedrę fizyki na paryskiej Sorbonie, stając się pierwszą kobietą profesorem tego uniwersytetu. W 1911 roku Marii przyznano drugą nagrodę Nobla – tym razem indywidualną i w dziedzinie chemii. Po dziś dzień Maria Skłodowska-Curie pozostaje jedyną dwukrotną kobietą Noblistką nagrodzoną w dwóch różnych dziedzinach nauki. Środki otrzymane w ramach narody przeznaczyła na budowę paryskiego Instytutu Radowego, dziś Instytutu Curie, instytucji badawczej zajmującej się promieniotwórczością i badaniami z zakresu medycyny, a w szczególności leczenia nowotworów.

     

    Po wybuchu pierwszej wojny światowej nie pozostała bezczynna – wykorzystując sprzęt zgromadzony w Paryżu utworzyła mobilne punkty diagnostyczne, tzw. małe Curie, umożliwiające wykonywanie zdjęć rentgenowskich w warunkach polowych. Maria sama nauczyła się prowadzić samochód i jako jedna z pierwszych kobiet uzyskała prawo jazdy.

     

    Wielkim marzeniem Marii, której przywiązanie do Polski mimo emigracji nie ustało, było utworzenie siostrzanego Instytutu Radowego w Warszawie (dziś: Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie). Marzenie ziściło się w 1932 roku, a Maria osobiście otworzyła placówkę i ofiarowała jej gram radu.

     

    Maria Skłodowska-Curie zmarła w 1934 roku na złośliwą anemię wywołaną długotrwałym działaniem szkodliwego promieniowania i została pochowana obok Pierre’a na cmentarzu w Sceaux. W dowód uznania zasług na rzecz nauki, w 1995 roku, decyzją prezydenta Republiki Francuskiej Françoisa Mitteranda, szczątki Marii Skłodowskiej-Curie i Pierre’a Curie zostały przeniesione do paryskiego Panteonu. Tym samym, Maria stała się również pierwszą i jedyną kobietą, która spoczęła w Panteonie.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: